Velayet, eşler arasında birlikte yaşamaya son verildiği durumlarda ortak çocuğun kimin denetim ve gözetiminde olacağını belirten hukuki bir kurumdur. Eşler arasındaki boşanma veya ayrılık kararından sonra velayetin kime veya kimlere bırakılacağı da ülkelerin hukuk sistemlerinde farklılık arz etmektedir. Bu durum da velayet hususunda değişik uygulamaları beraberinde getirmektedir.
Türk Hukukunda velayet, Türk Medeni Kanunu md.336/2 uyarınca yalnızca anne veya babaya verilebilecektir. Bu halde sadece anne veya baba velayet hakkına sahip olabilir. Aksi hallerde yani velayetin anne ve babadan her ikisine de verilemediği hallerde, vesayet kurumu dikkate alınacaktır. Anne veya baba dışındaki herkes, çocuk açısından ancak vasi olarak atanabilecektir. Sonuç itibariyle, Türkiye’de bir çocuk, anne veya babasından başka kimseye velayeti ile beraber verilemeyecektir.
Diğer hukuk sistemlerinde ve özellikle Alman Hukukunda yukarıda bahsedilen uygulamadan farklı hususlar bulunmaktadır. Bilhassa Türk vatandaşlarının çoğunlukla yaşadığı ülke olan Almanya’da velayet boşanmadan sonra, anne ve babaya ortak verilebilmektedir. Bundan başka velayetin anne veya babaya verilemediği durumda kan bağı bulunan yakınlarından birine veya birilerine de velayet verilebilmektedir. İşte bu gibi durumlarda, yabancı mahkemeler tarafından verilen velayet kararlarının Türkiye’de tenfizi ve tanınması istendiğinde sorunlarla karşılaşılmaktadır.
Tanıma veya tenfiz kararı, ancak yabancı mahkeme kararının bizim ülke kanunlarımıza ve kamu düzenimize uygun olduğu durumlarda verilebilmektedir. Türk Hukukunda, velayet yalnızca anne veya babaya verilebileceğinden, birlikte velayet veya yakına verilen velayetin tenfizi, Türkiye açısından geçerli olmayacaktır. Bu durum, Yüksek Mahkeme kararlarında açıkça dile getirilmektedir.
Tanıma veya tenfizin bu şekilde yapılamadığı durumlarda, ancak yeni bir velayet veya vesayet davası açılarak bu sorun çözülebilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yorumlar
Bu makalede ele alınan konularla ilgili merak ettiklerinizi veya kafanızda soru işareti bırakan tüm detayları aşağıdan bize iletebilirsiniz. Uzman avukat kadromuz, sorularınızı hukuki hassasiyetle ve titizlikle en kısa sürede yanıtlayacaktır.
